I. Näsagy taýýarlamak
1. Daşary ýurt zatlarynyň ýerleşýän ýerini, tebigatyny, ululygyny we deşiliş ýerini düşüniň
Daşary jisimiň ýerleşýän ýerini, tebigatyny, görnüşini, ululygyny we deşilmeginiň bardygyny düşünmek üçin gerek bolanda boýnyň, döşüň, öň we gapdal görnüşleriniň ýa-da garnyň ýönekeý rentgen ýa-da KT skanirlemelerini alyň, ýöne bariý ýuwutma barlagyny geçirmäň.
2. Oraza we suwda agyz beklemek wagty
Adaty ýagdaýda, näsaglar aşgazandakyny boşaltmak üçin 6-8 sagatlap agyz bekleýärler we gyssagly gastroskopiýa üçin agyz beklemek we suw bilen agyz beklemek wagtyny degişli derejede ýeňilleşdirip bolýar.
3. Anesteziýa kömegi
Çagalar, ruhy bozulmalary bolanlar, hyzmatdaşlyk etmeýänler ýa-da tussaglykda saklanýan daşary jisimler, uly daşary jisimler, köp sanly daşary jisimler, ýiti daşary jisimler ýa-da kyn ýa-da uzak wagt talap edýän endoskopik operasiýalar bolanlar anesteziologyň kömegi bilen umumy anesteziýa ýa-da endotraheal intubasiýa arkaly operasiýa edilmelidir. Daşary jisimleri aýyryň.
II. Enjamlary taýýarlamak
1. Endoskopy saýlamak
Öňe seredýän gastroskopiýanyň ähli görnüşleri bar. Eger daşary jisimiň aýrylmagynyň kyndygy ýa-da daşary jisimiň ulydygy çaklanylsa, iki portly hirurgiki gastroskopiýa ulanylýar. Kiçi daşky diametri bolan endoskoplar bäbekler we kiçi çagalar üçin ulanylyp bilner.
2. Forsepsleri saýlamak
Esasan hem daşary jisimiň ululygyna we görnüşine baglydyr. Köp ulanylýan gurallara biopsiýa forsepsleri, duzak forsepsleri, üç eňek forsepsleri, tekiz forsepsler, daşary jisim forsepsleri (syçan diş forsepsleri, eňek-agyz forsepsleri), daş aýyrýan sebet, daş aýyrýan tor halta we ş.m. girýär.
Guralyň saýlanyşyny daşary jisimiň ölçegine, görnüşine, görnüşine we ş.m. esaslanyp kesgitlemek mümkin. Edebiýat maglumatlaryna görä, syçan dişli forsepsler iň köp ulanylýandyr. Syçan dişli forsepsleriň ulanylyş derejesi ulanylýan ähli gurallaryň 24.0% ~ 46.6% -ni, duzaklar bolsa 4.0% ~ 23.6% -ni düzýär. Umuman, duzaklaryň uzyn taýak şekilli daşary jisimler üçin has gowydygyna ynanýarlar. Mysal üçin, termometrler, diş çotkalary, bambuk taýajyklar, ruçkalar, çemçeler we ş.m. we duzak bilen örtülen ujuň ýerleşýän ýeri 1 sm-den geçmeli däl, ýogsam kardiýadan çykmak kyn bolar.
2.1 Çybyk şekilli daşary jisimler we sferiki daşary jisimler
Ýüzü tekiz we daşky diametri inçe bolan taýak şekilli daşary ýurt jisimleri, mysal üçin diş çöpleri üçin, üç çeneli kerpet, syçan dişli kerpet, tekiz kerpet we ş.m. saýlamak has amatlydyr; sferiki daşary ýurt jisimleri (meselem, özenler, aýna şarlar, düwme batareýalary we ş.m.) aýyrmak üçin daş aýyrmak sebedini ýa-da daş aýyrmak üçin tor halta ulanyň, sebäbi olary aýyrmak kyn.
2.2 Aşgazanda uzyn we ýiti daşary jisimler, iýmit bölekleri we uly daşlar
Uzyn ýiti daşary jisimler üçin daşary jisimiň uzyn oky boşlugyň uzynlyk okuna parallel bolmaly, ýiti ujy ýa-da açyk ujy aşak tarap gönükdirilen bolmaly we howa inýeksiýa edilende çekilmeli. Halka görnüşli daşary jisimler ýa-da deşikleri bolan daşary jisimler üçin olary aýyrmak üçin sapak geçirmek usulyny ulanmak has howpsuzdyr;
Aşgazandaky iýmit böleklerini we uly daşlary dişlemek üçin forseps ulanyp, olary ezip, soňra üç eňekli forseps ýa-da duzak bilen aýryp bolýar.
3. Gorag enjamlary
Aýrylmagy kyn we howply bolan daşary ýurt jisimleri üçin gorag enjamlaryny mümkin boldugyça köp ulanyň. Häzirki wagtda giňden ulanylýan gorag enjamlaryna açyk gapaklar, daşky turbalar we gorag örtükleri girýär.
3.1 Şeffaf gapak
Daşary jisim aýyrmak operasiýasy wagtynda, daşary jisimiň nemli bardasynyň dyrnaklanmagynyň öňüni almak we daşary jisim aýrylanda ýüze çykýan garşylygy azaltmak üçin özofagusy giňeltmek maksady bilen endoskopik linzanyň ujunda mümkin boldugyça açyk gapak ulanylmaly. Şeýle hem, ol daşary jisimiň gysylmagyna we çykarylmagyna kömek edip biler, bu bolsa daşary jisimiň aýrylmagyna peýdalydyr.
Özofagyň iki ujundaky nemli bardada ýerleşdirilen zolak görnüşli daşary ýurt jisimleri üçin, daşary ýurt jisiminiň bir ujundan özofagyň nemli bardasyny ýuwaşlyk bilen iteklemek üçin açyk gapak ulanylyp bilner, şonda daşary ýurt jisiminiň bir ujunyň özofagyň nemli bardasynyň diwaryndan çykmagy we göni aýrylmagy sebäpli özofagyň deşilmeginiň öňüni almak mümkin.
Şeffaf gapak, şeýle hem, guralyň işlemegi üçin ýeterlik giňişlik döredip bilýär, bu bolsa dar özofagus boýnunyň böleginde daşary jisimleri ýüze çykarmak we aýyrmak üçin amatlydyr.
Şol bir wagtyň özünde, açyk gapak iýmit böleklerini özüne siňdirmäge we soňraky gaýtadan işlemegi ýeňilleşdirmäge kömek etmek üçin negatiw basyşly sorma ulanyp biler.
3.2 Daşky örtük
Daşky turba özofagus we özofagus-aşgazan birleşýän nemli bardasyny goraýarka, uzyn, ýiti we köp sanly daşary ýurt jisimlerini we iýmit böleklerini endoskopik usulda aýyrmagy ýeňilleşdirýär, şeýlelik bilen ýokarky aşgazan-içege ýollarynyň daşary ýurt jisimlerini aýyrýan mahalynda ýüze çykýan gaýraüzülmeleriň sanyny azaldýar. Bejerginiň howpsuzlygyny we netijeliligini ýokarlandyrýar.
Overtublar çagalarda köplenç ulanylmaýar, sebäbi intraserebral kanala girizilende özofagusa zeper ýetmek howpy bar.
3.3 Gorag örtügi
Gorag örtügini endoskopyň öň tarapyna tersine goýuň. Daşary ýurt jisimini gysandan soň, gorag örtügini öwrüň we daşary ýurt jisimleriniň düşmeginiň öňüni almak üçin endoskopy çykaranyňyzda daşary ýurt jisimini dolaň.
Ol iýmit siňdiriş ulgamynyň nemli bardasy bilen aragatnaşykda bolýar we gorag rolyny oýnaýar.
4. Ýokarky aşgazan-içege ýolundaky dürli görnüşli daşary jisimleri bejermek usullary
4.1 Özofagusdaky iýmit massalary
Hasabatlarda özofagyň içindeki kiçi iýmit massalarynyň köpüsiniň aşgazana ýuwaşlyk bilen iteklenip, tebigy ýagdaýda çykarylyp bilinjekdigi aýdylýar, bu bolsa ýönekeý, amatly we gaýraüzülmelere sebäp bolmagynyň ähtimallygy azdyr. Gastroskopiýanyň öňe gidiş prosesinde özofagyň boşlugyna degişli üfleme girizilip bilner, ýöne käbir näsaglarda özofagyň howply şişleri ýa-da özofagdan soňky anastomoz stenozy bolup biler (1-nji surat). Eger garşylyk bar bolsa we güýçli basyş etseňiz, aşa köp basyş etmek deşilme howpuny artdyrar. Daş jisimini gönüden-göni aýyrmak üçin daş aýyrýan tor sebedini ýa-da daş aýyrýan tor haltasyny ulanmak maslahat berilýär. Eger iýmit bolus uly bolsa, ony bölmezden öň ezmek üçin daşary jisim forsepslerini, duzaklaryny we ş.m. ulanyp bilersiňiz. Ony çykaryň.
1-nji surat Özofagus rak keseliniň operasiýasyndan soň, hassada özofagus stenozy we iýmit bolusynyň saklanmagy ýüze çykdy.
4.2 Gysga we küt daşary ýurt jisimleri
Gysga we küt daşary jisimleriň köpüsini daşary jisim forsepsleri, duzaklar, daş aýyrmak üçin sebetler, daş aýyrmak üçin tor haltalary we ş.m. arkaly aýryp bolýar (2-nji surat). Eger gyzylödekdäki daşary jisim gönüden-göni aýrylmagy kyn bolsa, onuň ýerleşýän ýerini sazlamak üçin aşgazana itekläp, soňra ony aýyrmaga synanyşyp bolýar. Aşgazanda diametri >2,5 sm bolan gysga, küt daşary jisimleriň pilor deşiginden geçmegi has kyn we endoskopik aralaşma mümkin boldugyça çalt amala aşyrylmalydyr; eger aşgazanda ýa-da on iki barmak içegäniň içinde kiçi diametrli daşary jisimler aşgazan-içege zeperlenmesini görkezmese, olar tebigy bölünip çykmagyny garaşyp bilerler. Eger ol 3-4 hepdeden köp wagtlap galsa we henizem aýrylyp bilinmese, ony endoskopik usulda aýyrmaly.
2-nji surat Plastik daşary ýurt jisimleri we olary aýyrmak usullary
4.3 Daşary ýurt jisimleri
6 sm we ondan uzyn bolan daşary ýurt jisimlerini (termometrler, diş çotkalary, bambuk taýajyklar, ruçkalar, çemçeler we ş.m.) tebigy ýol bilen çykarmak aňsat däl, şonuň üçin olar köplenç duzak ýa-da daş sebet bilen ýygnalýar.
Bir ujuny ýapmak üçin (ujundan 1 sm uzaklykda däl) duzak ulanyp bolýar we ony çykarmak üçin açyk gapak goýlup bilner. Daşky kanýula enjamy daşary jisimleri tutup, soňra nemli bardanyň zeperlenmeginiň öňüni almak üçin daşky kanýula ýuwaşlyk bilen çekilmek üçin hem ulanylyp bilner.
4.4 Ýiti daşary ýurt jisimleri
Balyk süňkleri, guş süňkleri, protezler, hurma çukurlary, diş çöpleri, kagyz gysgyçlar, ussa pyçaklary we tabletka gutularynyň gaplamalary (3-nji surat) ýaly ýiti daşary ýurt jisimlerine ýeterlik üns berilmeli. Nemli bardalara we gan damarlaryna aňsatlyk bilen zeper ýetirip, deşilme ýaly gaýraüzülmelere sebäp bolup bilýän ýiti daşary ýurt jisimlerine üns bilen çemeleşilmelidir. Gyssagly endoskopik bejergi.
3-nji surat Dürli görnüşli ýiti daşary ýurt jisimleri
Ujundan ýiti daşary jisimleri aýyrandaskop bilen, iýmit siňdiriş ýolunyň nemli bardasyny dyrnamak aňsat. Açyk örtük ulanmak maslahat berilýär, bu bolsa boşlugy doly açyp, diwary dyrnamagyň öňüni alyp biler. Daşary jisimiň küt ujuny endoskopik linzanyň ujuna ýakynlaşdyrmaga synanyşyň, şonda daşary jisimiň bir ujuny ýerleşdiriň. Ony açyk örtüge salyň, daşary jisimiň forsepslerini ýa-da duzagyny ulanyp, daşary jisimiň uzynlyk okuny özofagus bilen parallel saklamaga synanyşyň, soňra skopdan çekilmezden öň. Özofagusyň bir tarapyna ýerleşdirilen daşary jisimleri endoskopyň öň ujuna açyk örtük goýup we özofagus girelgesine ýuwaşlyk bilen girmek arkaly aýryp bolýar. Özofagus boşlugyna iki ujuna ýerleşdirilen daşary jisimler üçin ilki bilen has ýüzräk ýerleşdirilen ujuny boşatmaly, adatça proksimal tarapda, beýleki ujuny çekip çykaryň, daşary jisimiň ugruny sazlaň, şonda baş uju açyk örtüge girýär we ony çykaryň. Ýa-da lazer pyçagyny ulanyp, ortasyndaky daşary jisimiň kesilmeginden soň, tejribämiz ilki aorta kemerini ýa-da ýürek tarapyny boşatmak, soňra ony tapgyrlaýyn aýyrmakdyr.
a. Protezler: Iýmit iýende, üsgürende ýa-da gürleşendeg, näsaglar tötänleýin protezlerinden ýykylyp, soňra ýuwutma hereketleri bilen ýokarky aşgazan-içege ýoluna girip bilerler. Iki ujunda metal ilgaklary bolan ýiti protezler aşgazan-içege ýolunyň diwarlaryna aňsatlyk bilen ornaşýar, bu bolsa olary aýyrmagy kynlaşdyrýar. Adaty endoskopik bejergi şowsuz bolan näsaglar üçin iki kanally endoskopiýa arkaly aýyrmak üçin köp sanly gysgyç gurallar ulanylyp bilner.
b. Hurma çukurlary: Özofagusda ýerleşýän hurma çukurlary adatça iki ujundan hem ýiti bolýar, bu bolsa nemli bardanyň zeperlenmegi ýaly gaýraüzülmelere sebäp bolup biler.e, gan akmasy, ýerli iriňli infeksiýa we deşilme gysga wagtyň içinde ýüze çykyp, gyssagly endoskopik bejergi bilen bejerilmelidir (4-nji surat). Eger aşgazan-içege zeperlenmesi bolmasa, aşgazandaky ýa-da on iki barmak içegäniň hurma daşlarynyň köpüsi 48 sagadyň dowamynda çykarylyp bilner. Tebigy ýol bilen çykarylyp bilinmeýän daşlary mümkin boldugyça çalt aýyrmaly.
4-nji surat Jujube özeni
Dört günden soň, başga bir hassahanada hassada daşary jisim bardygy anyklandy. KT-da özofagusda deşilen daşary jisim bardygy görkezildi. Endoskopiýa arkaly iki ujundaky ýiti çiş kökleri aýryldy we gastroskopiýa gaýtadan geçirildi. Özofagusyň diwarynda fistula emele gelendigi anyklandy.
4.5 Uzyn gyralary we ýiti gyralary bolan has uly daşary ýurt jisimleri (5-nji surat)
a. Daşky turbany endoskopyň aşagyna goýuň: Gastroskopy daşky turbanyň merkezinden goýuň, şonuň üçin daşky turbanyň aşaky gyrasy gastroskopyň egri böleginiň ýokarky gyrasyna ýakyn bolar. Gastroskopy yzygiderli ýagdaýda daşary jisimiň ýanyna goýuň. Biopsiýa turbasyndan degişli gurallary, meselem, duzaklary, daşary jisim forsepslerini we ş.m. goýuň. Daşary jisimden soň, ony daşky turba goýuň, şonda tutuş enjam aýna bilen bilelikde çykar.
b. Öýde ýasalan nemli barda gorag örtügi: Lukmançylyk rezin ellikleriniň başam barmagy örtügini ulanyp, öýde ýasalan endoskopyň öň tarap gorag örtügini ýasaň. Ony elligiň başam barmagy köküniň egriligi boýunça surnaý şekilinde kesiň. Barmak ujunda kiçijik deşik açyň we aýna göwdesiniň öň tarapyny kiçijik deşikden geçiriň. Kiçijik rezin halka bilen ony gastroskopyň öň tarapyndan 1,0 sm uzaklykda berkidiň, ony gastroskopyň ýokarky ujuna gaýtadan goýuň we gastroskop bilen birlikde daşary jisime iberiň. Daşary jisimi tutup, soňra gastroskop bilen bilelikde çykaryň. Gorag örtügi garşylyk sebäpli tebigy ýagdaýda daşary jisime tarap hereket eder. Eger ugur tersine bolsa, gorag üçin daşary jisimleriň daşyna sarylar.
5-nji surat: Balyklaryň ýiti süňkleri endoskopik usulda aýryldy, nemli deri dyrnaklary bilen
4.6 Metall daşary ýurt maddasy
Adaty forsepslerden başga-da, metal daşary jisimleri magnit daşary jisim forsepsleri bilen sorup aýyrmak arkaly aýryp bolýar. Has howply ýa-da aýyrmak kyn bolan metal daşary jisimleri rentgen flýuoroskopiýasy astynda endoskopik usulda bejerip bolýar. Daş aýyrmak üçin sebet ýa-da daş aýyrmak üçin tor halta ulanmak maslahat berilýär.
Çagalaryň iýmit siňdiriş ulgamyndaky daşary ýurt jisimleriniň arasynda teňňeler has köp duş gelýär (6-njy surat). Özofagusdaky teňňeleriň köpüsi tebigy ýol bilen çykyp bilse-de, saýlama endoskopik bejergi maslahat berilýär. Çagalar az hyzmatdaşlyk edýändikleri üçin, çagalarda daşary ýurt jisimlerini endoskopik usulda aýyrmak iň gowusy umumy anesteziýa astynda amala aşyrylýar. Eger teňňäni aýyrmak kyn bolsa, ony aşgazana itekläp, soňra çykaryp bolýar. Eger aşgazanda hiç hili alamat ýok bolsa, onuň tebigy ýagdaýda çykmagyny garaşyp bilersiňiz. Eger teňňe 3-4 hepdeden köp galsa we çykarylmasa, ony endoskopik usulda bejermeli.
6-njy surat Metal teňňeleriň daşary maddasy
4.7 Korroziw daşary ýurt maddalary
Korroziw daşary jisimler aşgazan-içege ýollaryna aňsatlyk bilen zeper ýetirip ýa-da hatda nekroz döredip biler. Anyklamadan soň gyssagly endoskopik bejergi gerek. Batareýalar iň köp duş gelýän korroziw daşary jisimdir we köplenç 5 ýaşdan kiçi çagalarda duş gelýär (7-nji surat). Özofagusa zeper ýetenden soň, olar özofagusta stenoza sebäp bolup biler. Endoskopiýa birnäçe hepde içinde gözden geçirilmelidir. Eger daralma emele gelen bolsa, özofagusa mümkin boldugyça çalt giňeldilmelidir.
7-nji surat Batareýadaky daşary ýurt jisim, gyzyl ok daşary ýurt jisiminiň ýerleşýän ýerini görkezýär
4.8 Magnit daş jisim
Ýokarky aşgazan-içege ýolunda birnäçe magnitli daşary jisimler ýa-da metal bilen birleşdirilen magnitli daşary jisimler bolanda, jisimler biri-birine çekýär we aşgazan-içege ýolunyň diwarlaryny gysýar, bu bolsa işemiki nekroz, fistula emele gelmegi, perforasiýa, böwetlenme, peritonit we beýleki agyr aşgazan-içege şikeslenmelerine sebäp bolup biler, bu bolsa gyssagly endoskopik bejergini talap edýär. Ýeke-täk magnitli daşary jisimler hem mümkin boldugyça çalt aýrylmalydyr. Adaty forsepslerden başga-da, magnitli daşary jisimler magnitli daşary jisim forsepsleri bilen sorulyp aýrylyp bilner.
4.9 Aşgazandaky daşary jisimler
Olaryň köpüsi tussaglar tarapyndan bilkastlaýyn ýuwudylýan çakmaklar, demir simler, myhlar we ş.m. Daşky jisimleriň köpüsi uzyn we uly, kardiýadan geçmegi kyn we nemli bardany aňsatlyk bilen dyrnaklap biler. Endoskopik barlagda daş jisimleri aýyrmak üçin prezzerwatiwleri syçan dişli forsepsler bilen bilelikde ulanmak maslahat berilýär. Ilki bilen, syçan dişli forsepsleri endoskopyň öň ujuna endoskop biopsiýa deşiginden salyň. Prezzerwatiwiň aşagyndaky rezin halkany berkitmek üçin syçan dişli forsepsleri ulanyň. Soňra, prezzerwatiwiň uzynlygy biopsiýa deşiginiň daşynda görünýän ýaly, syçan dişli forsepsleri biopsiýa deşigine tarap çekiň. Görüş meýdanyna täsir etmezden, ony mümkin boldugyça azaldyň we soňra endoskop bilen bilelikde aşgazan boşlugyna salyň. Daşky jisim tapylandan soň, daş jisim prezzerwatiwe salyň. Eger ony aýyrmak kyn bolsa, prezzerwatiwi aşgazan boşlugyna goýuň we daşary jisimi gysyp, içine salmak üçin syçan dişli forseps ulanyň. Prezzerwatiwiň içinde bolsa, prezzerwatiwi gysyp, aýna bilen bilelikde çykarmak üçin syçan dişli kerpet ulanyň.
4.10 Aşgazan daşlary
Gastrolitler ösümlik gastrolitlerine, haýwan gastrolitlerine, derman serişdelerinden dörän gastrolitlere we garyşyk gastrolitlere bölünýär. Ösümlik gastrolitleri iň köp ýaýran bolup, esasan aç garynda köp mukdarda hurma, doýa, gyşky hurma, şeftali, seldereý, kelp we kokos iýmekden ýüze çykýar. Şeýle sebäpler bilen ýüze çykýar. Hurma, doýa we jujube ýaly ösümlik esasly gastrolitlerde tanin turşusy, pektin we sakyz bar. Aşgazan turşusynyň täsiri astynda suwda eremeýän tanin turşusy belogy emele gelýär, ol pektin, sakyz, ösümlik süýümi, gabyk we özeni bilen baglanyşýar. Aşgazan daşlary.
Aşgazan daşlary aşgazan diwaryna mehaniki basyş edýär we aşgazan turşusynyň bölünip çykmagyny güýçlendirýär, bu bolsa aşgazan nemli bardasynyň eroziýasyna, ýaralaryna we hatda deşilmegine aňsatlyk bilen sebäp bolup biler. Kiçi, ýumşak aşgazan daşlaryny natriý bikarbonaty we beýleki dermanlar bilen eredip, soňra tebigy ýagdaýda çykaryp bolýar.
Lukmançylyk bejergisi netijesiz bolan näsaglar üçin endoskopik daş aýyrmak ilkinji saýlawdyr (8-nji surat). Uly ölçegleri sebäpli endoskopiýa arkaly göni aýyrmak kyn bolan aşgazan daşlary üçin daşlary göni ezmek we soňra aýyrmak üçin daşary jisim forsepsleri, duzaklar, daş aýyrmak üçin sebetler we ş.m. ulanylyp bilner; ezip bolmaýan gaty teksturaly daşlar üçin daşlary endoskopik kesmek göz öňünde tutulyp bilner. Lazer litotripsiýa ýa-da ýokary ýygylykly elektrik litotripsiýa bejergisi, aşgazan daşy döwülenden soň 2 sm-den az bolanda, ony mümkin boldugyça aýyrmak üçin üç dyrnakly forsepsleri ýa-da daşary jisim forsepslerini ulanyň. 2 sm-den uly daşlaryň aşgazan arkaly içege boşlugyna goýberilmeginiň we içegeleriň bökdençligine sebäp bolmagynyň öňüni almak üçin üns berilmelidir.
8-nji surat. Aşgazandaky daşlar
4.11 Derman haltasy
Derman haltasynyň ýarylmagy ölüm howpuny döreder we endoskopik bejergi üçin garşy görkezme bolup durýar. Tebigy ýagdaýda çykyp bilmeýän ýa-da derman haltasynyň ýarylandygyna şübhelenýän näsaglar işjeň operasiýa geçirmelidirler.
III. Kynçylyklar we bejergi
Daşary jisimiň döreýän kynçylyklary onuň tebigaty, görnüşi, ýatan wagty we lukmanyň operasiýa derejesi bilen baglanyşyklydyr. Esasy kynçylyklara özofagus nemli bardasynyň şikeslenmegi, gan akmasy we perforasiýa infeksiýasy girýär.
Eger daşary ýurt jisim kiçi bolsa we çykarylanda nemli bardanyň zeperlenmegi ýüze çykmasa, operasiýadan soň hassahanada ýatmagyň zerurlygy ýok we 6 sagatlap agyz bekleýän wagtyňyz ýumşak iýmitlenip bilner.Özofagusyň nemli bardasynyň şikeslenmeleri bolan näsaglar üçin, glutamin granulalary, alýumin fosfat geli we beýleki nemli barda gorag serişdelerine simptomatiki bejergi berlip bilner. Zerur bolan ýagdaýynda, açlyk we periferik iýmit berlip bilner.
Mukozanyň zeperlenmegi we gan akmasy bolan näsaglar üçin, bejergini gönüden-göni endoskopik görüş astynda geçirip bolýar, mysal üçin, buz ýaly sowuk duzly norepinefrin erginini sepmek ýa-da ýarany ýapmak üçin endoskopik titan klipsleri ulanmak arkaly.
Operasiýadan öňki KT endoskopik usulda aýrylandan soň daşary jisimiň özofagyň diwaryna aralaşandygyny görkezýän näsaglar üçinEger daşary ýurt jisim 24 sagatdan az wagtlap galsa we KT özofag boşlugynyň daşynda abses emele gelmese, endoskopik bejergi gönüden-göni geçirilip bilner. Daşary ýurt jisim endoskop arkaly aýrylandan soň, titan klipsi özofagyň içki diwaryny perforasiýa ýerinde gysmak üçin ulanylýar, bu bolsa gan akmasyny togtadyp, şol bir wagtyň özünde özofagyň içki diwaryny ýapyp biler. Endoskopyň gönüden-göni gözüniň astyna aşgazan turbasy we içege iýmitlendiriji turba goýulýar we hassa dowamly bejergi üçin hassahana ýerleşdirilýär. Bejergi açlyk, aşgazan-içege dekompressiýasy, antibiotikler we iýmitlenme ýaly alamatlary öz içine alýar. Şol bir wagtyň özünde, bedeniň gyzgynlygy ýaly möhüm alamatlara üns berilmeli we operasiýadan soňky üçünji günde boýun deriasty emfizemasy ýa-da mediastinal emfizema ýaly gaýraüzülmeleriň ýüze çykmagyna üns berilmeli. Ýodly suw angiografiýasy suw akmasynyň ýokdugyny görkezenden soň, iýmäge we içmäge rugsat berlip bilner.
Eger daşary ýurt jisim 24 sagatdan köp wagtlap saklanan bolsa, gyzgynlyk, üşütme we leýkositleriň sanynyň ep-esli ýokarlanmagy ýaly infeksiýa alamatlary ýüze çyksa, KT-da özofagda ekstraluminal absessiň emele gelmegi görkezilse ýa-da çynlakaý gaýraüzülmeler ýüze çykan bolsa, hassalar bejergi üçin wagtynda hirurgiki tomografiýa geçirilmelidir.
IV. Howpsuzlyk çäreleri
(1) Daşary ýurt jisim özofagda näçe uzak wagt galsa, operasiýa şonça-da kynlaşar we has köp kynçylyklar ýüze çykar. Şonuň üçin gyssagly endoskopik kömek aýratyn zerurdyr.
(2) Eger daşary ýurt jisim uly, görnüşi boýunça nädogry ýa-da tikenli bolsa, esasanam daşary ýurt jisim özofagyň ortasynda we aorta kemerine golaý bolsa we ony endoskopik usulda aýyrmak kyn bolsa, ony güýç bilen çekip çykarmaň. Köpugurly maslahat we operasiýa taýýarlanmak üçin has gowy.
(3) Özofagus gorag enjamlaryny rejeli ulanmak gaýraüzülmeleriň ýüze çykmagyny azaldyp biler.
Biziňbir gezek ulanylýan tutujy forsepslerýumşak endoskoplar bilen bilelikde ulanylýar, endoskop kanaly arkaly adam bedeniniň boşlugyna, ýagny dem alyş ýollaryna, özofagus, aşgazan, içege we ş.m. girýär, dokumalary, daşlary we daşary ýurt maddalaryny tutmak, şeýle hem stentleri çykarmak üçin ulanylýar.
Ýerleşdirilen wagty: 2024-nji ýylyň 26-njy ýanwary